 |
|
Yusuf Halaçoğlu
1949 yılında Adananın Kozan kazasında doğdu. 1967de liseyi, 1971 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yeniçağ Tarihi Kürsüsünden "Fırka-i İslahiye ve Kozan " isimli lisans tezini hazırlayarak mezun oldu. 1974 yılında aynı üniversitede Yeniçağ Tarihi Kürsüsünde asistan, 1978 yılında "XVIII. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda İskan Siyaseti" konulu doktora tezi ile doktor oldu. 1982de Yardımcı Doçent, Nisan 1983te de "Osmanlı İmparatorluğunda Menzil Teşkilatı ve Yol Sistemi" isimli doçentlik tezini hazırlayarak doçentliğe yükseldi. 1983-84 öğretim döneminde bir yıl süreyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 41. maddesi uyarınca Elazığ Fırat Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görev yaptı. 1986 yılında Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümüne geçti. 20 Mart 1989da "XVI. Yüzyılda Sosyal, Ekonomik ve Demografik Bakımdan Balkanlarda Bazı Osmanlı Şehirleri" konulu takdim tezi ile profesörlüğe yükseldi. Aynı tarihlerde Türk Tarih Kurumu asıl üyesi seçildi. 1989 yılında Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığına tayin edildi ; 17 Aralık 1990da da Genel Müdür Yardımcılığına getirildi. Bu sırada, Osmanlı Arşivinin otomasyonunu başlattı. Bu görevinden 2 Mart 1992de istifa etti ve Marmara Üniversitesindeki görevine döndü. 26 Ağustos 1992 tarihinde Rektör yardımcısı oldu. 23 Ekim 1992de Rektör vekili ve Kasım 1992de tekrar rektör yardımcılığında bulundu. Bu görevdeyken 21 Eylül 1993de Türk Tarih Kurumu Başkanlığına getirildi. Halen bu görevde bulunmaktadır. ÜYESİ BULUNDUĞU KURULUŞLAR: Rusya Tabiî Bilimler Akademisi Üyesi (The Russion Academy of Natural Sciences) Merkezi Moskovada bulunan "Uluslararası Türk Dünyası Akademisi Yönetim Kurulu üyesi" (International Turkic Akademy) CIEPO (Uluslararası Osmanlı öncesi ve Osmanlı Araştırma Merkezi) Yönetim Kurulu Üyesi Merkezi Türkmenistanda bulunan "Beynelmilel Gündoğar Halklarının Medenî Mirasını Araştırma Devlet Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyesi", Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü aslî üyesi, Ahilik Araştırma Vakfı İlmî Danışma Kurulu Başkanı, Osmanlı Araştırmaları Merkezi Danışma Kurulu üyesi,dir. BİLİMSEL ÇALIŞMALARI a) Basılmış Kitaplar Ahmed Cevdet Paşa, Ma‘rûzat, İstanbul 1980, V-XV+270 s., 16 belge, 3 harita. XVIII. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunun İskan Siyaseti ve Aşiretlerin Yerleştirilmesi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1988, VII-XX+179 s., 2 harita (İkinci baskı). Osmanlılarda Ulaşım ve Haberleşme (Menziller), PTT Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara 2002. Osmanlı Devlet Teşkilatı ve Sosyal Yapı, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1991 (Dördüncü baskı). Başlangıçtan 1774e Kadar Osmanlı Tarihi, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi ( Bir heyetle beraber), İstanbul 1982. 90 Numaralı Mühimme Defteri, İstanbul 1994 (Bir heyetle beraber). Türk Tarihinde Ermeniler, Ankara 2001 (Prof.Dr. A. Süslü, Prof.Dr. F.Kırzıoğlu, Prof.Dr. R.Yinanç ile beraber). Ermeni Tehciri ve Gerçekler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2001. Facts On The Relocation of Armenians. 1914-1918, Ankara 2002. b) Makaleler : "Midhat Paşanın Necid ve havalisi ile ilgili birkaç layihası", Tarih Enstitüsü Dergisi, Sayı 3 (İstanbul 1973), s. 149-176. "Fırka-i İslahiye ve Yapmış olduğu iskan", Tarih Dergisi, Sayı 27 (İstanbul 1973), s. 1-20. "Teselya Yenişehri ve Türk eserleri hakkında bir araştırma", Güney-doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, Sayı 2-3 (İstanbul 1974), s. 89-100. "Bombay Şehbenderi Hüseyin Hasibin 1876 tarihli bir mektubu", Türk Kültürü Dergisi, Sayı 136-138 (Ankara 1974), s. 259-265. "Batı Trakya Türk Basınından seçmeler", Türk Kültürü Dergisi, Sayı 159 (Ankara 1976), s. 29-37. "Şer‘iyye Sicillerinin Toplu Kataloğuna Doğru, Adana Şer‘iyye Sicilleri", Tarih Dergisi, Sayı 30 (İstanbul 1976), s. 99-108. "Greec Policy and the Ottoman State, 1885-1918", Dış Politika (Foreign Policy) Dergisi, V/1-2 (Ankara 1977), s. 47-57 (Aynı makale "Yunanistanın Osmanlı Devletine karşı takip ettiği siyaset (1885-1918)" adı altında Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Sayı 6 (İstanbul 1980), s. 14-25de Türkçe olarak da yayınlanmıştır). "Tapu-Tahrir Defterlerine göre XVI. Yüzyılın ilk yarısında Sis (=Kozan) Sancağı", Tarih Dergisi, Sayı 32 (İstanbul 1979), s. 819-892+1041-1046. XVIII. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunun iskan siyasetinde Derbendlerin yeri", Millî Eğitim ve Kültür, Sayı 6 (Ankara 1980), s. 95-102. "Osmanlı İmparatorluğunda Menzil Teşkilatı hakkında bazı mülahazalar", Osmanlı Araştırmaları (The Journal of Ottoman Studies), Sayı II, İstanbul 1981, s. 123-132. "Ahîlik ve Adana Esnaf Teşkilatı", Türk Kültürü ve Ahîlik, İstanbul 1986, s. 197-201. "Kendi Kaleminden Ahmed Cevdet Paşa", Ahmed Cevdet Paşa Semineri , İstanbul 1986, s. 1-6. "Ma‘rûzat ve Tezakirde Mustafa Reşid Paşa ve Tanzimat Erkanı", Mustafa Reşid Paşa ve Dönemi Semineri, Bildiriler, Ankara 1987, s. 25-29. "Binbaşı İsmail Hakkı Beyin Kaşgara dair eseri", Tarih Enstitüsü Dergisi, Sayı 13 (İstanbul 1987), s. 521-549. "Hatay ve Yöresinde Türk Aşiretlerinin Yerleştirilmesi", Türk Kültürü Dergisi, Sayı 296 (Ankara 1987), s. 11-14. "XVII ve XVIII. Yüzyıllarda Gaziantep ve Yöresindeki Türk Aşiretlerinin Yerleştirilmesi", Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi, Erol Güngöre Armağan, Ankara 1988, s. 109-112. "Abbas Ağa",Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 1988, I, 20-21. "Abdülkerîm-i Keşmîrî", DİA, I, İstanbul 1988, s. 252-253. "Adana", DİA, I, İstanbul 1988, s. 349-353. "Adıyaman", DİA, I, İstanbul 1988, s. 377-379. "Adile Hatun", DİA, I, İstanbul 1988, s. 382. "Ağrı", DİA, I, İstanbul 1988, s. 479-481. "Tarih Boyunca Kozan", Kozan Yıllığı, İstanbul 1988, s. 3-19. "Osmanlı Devlet Teşkilatı", Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, İstanbul 1989, s. 312-453. "XVI. Yüzyılda Sosyal, Ekonomik ve Demografik Bakımdan Balkanlarda Bazı Osmanlı Şehirleri", Belleten, LIII/207-208 (Ankara 1989), s. 637-681. "Ahmed el-Mücahid", DİA, II, İstanbul 1989, s. 109. "Alaeddin Halacî", DİA, II, İstanbul 1989, s. 330. "Turkish settlement in Rumelia (Bulgaria) in the 15 th and 16 th centuries : town and village population", International Journal of Turkish Studies, vol 4/2 (İstanbul 1990), s. 23-40. "Kuruluşundan Günümüze Bulgaristanda Türk Nüfusu", Sosyal ve İktisat Tarihi Kongresi, Bildiriler, Marmara Üniversitesi, İstanbul 1989. "Tahrir Defterlerine Göre XVI. Yüzyılda Bazı Anadolu Şehirlerinde Demografik Yapı", Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu, Bildiriler, Ankara 1990, s. 215-222. "Anadolu, Osmanlı Hakimiyetine geçişi", DİA, III, İstanbul 1991, s. 116-117. "Anadolu, Ulaşım ve Yol Sistemi", DİA, III, İstanbul 1991, s. 127-128. "Arapkir", DİA, III, İstanbul 1991, s. 328-329. "Ardahan", DİA, III, İstanbul 1991, s. 350. "Asir", DİA, III, İstanbul 1991, s. 482-484. "At", DİA, IV, İstanbul 1991, s. 28-31. "Bagras", DİA, IV, İstanbul 1991, s. 450-451. "Bağdad", DİA, IV, İstanbul 1991, s. 433-437. "Kosova Savaşı", I. Kosova Zaferinin 600. Yıldönümü Sempozyumu , 26 Nisan 1989, Ankara 1992, s. 29-33. "Basra", DİA, V, İstanbul 1992, s. 112-114. "Başhalife", DİA, V, İstanbul 1992, s. 130. "Batı Trakya", DİA, V, İstanbul 1992, s. 144-147. "Bayram Paşa", DİA, V, İstanbul 1992, s. 266-267. "Belen", DİA, V, İstanbul 1992, s. 403-404. "Bulgaristan", DİA, VI, İstanbul 1992, s. 396-399. "Cebel-i Bereket", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 185-186. "Cerrah Mehmed Paşa", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 415. "Cevdet Paşa", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 443-450. "Cisr-i Mustafa Paşa", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 33-34. "Cürm ü Cinayet", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 138-139. "Çirmen", DİA, VII, İstanbul 1993, s. 341-342. "Les récents développements Archivistiques en Turquie et les archives Ottomanes", Les Villes Arabes, La Demographie Historique et la Mer Rouge a lEpoque Ottoman, Actes du le Symposium İnternational dEtudes Ottomanes, Tunus-Zaghouan 1994, s. 67-72. "Klasik Dönemde Osmanlılarda Haberleşme ve Yol Sistemi", Çağını Yakalayan Osmanlı, Osmanlı Devletinde Modern Haberleşme ve Ulaştırma Teknikleri, İstanbul 1995, s. 13-21. "Fatih Devrinde Osmanlı Devletinde Sosyal Hayat", İstanbul Armağanı, Fetih ve Fatih, İstanbul 1995, s. 91-103. "Osmanlı Belgelerine Göre Türk-Etrak, Kürd-Ekrad Kelimeleri Üzerine Bir Değerlendirme", Belleten, LX/227 (Ankara 1996), 139-146 (26 Belge ile birlikte) ; Aynı makale ingilizcesi : "The Evaluation of the Words Türk-Etrak, Kürd-Ekrad as the Appear in the Ottoman Documents", Belleten, LX/227 (Ankara 1996), 147-154. "Osmanlılarda Nevruz Kutlamaları", Nevruz ve Renkler, Türk Dünyasında Nevruz İkinci Bilgi şöleni Bildirileri (Ankara, 19-21 Mart 1996), Ankara 1996, s. 183-188. "Sosyal ve Kültürel Yapılanma Açısından Alınması Düşünülen Tedbirler", Doğu ve Güneydoğu Anadoluda Terör Sorununun Milli Güç Unsurları Açısından İncelenmesi ve Alınması Gereken Tedbirler Sempozyumu Bildirileri (İstanbul, 14-16 Mayıs 1997), İstanbul 1997, s. 149-159. "Ahmet Cevdet Paşa ve Ma‘rûzatı", Ahmet Cevdet Paşa (1823-1895) Sempozyumu Bildirileri (9-11 Haziran 1995), Ankara 1997, s. 247-251, 253-254, 255, 257-259. Tarih Çevirme Klavuzu, "Sunuş", Ankara 1997, s. VII-VIII. Egede Temel Sorun, Egemenliği Tartışmaları Adalar : "Sunuş", Ankara 1998, s. VII-VIII. "Anadolu İskanında Urfa ve Çevresi", Türk Kültüründe Karakeçililer Uluslararası Bilgi şöleni Bildirileri (Şanlıurfa-3 Haziran 1999), Ankara 1999, s. 21-26. Türk-Rus İlişkilerinde 500 Yıl, 1491-1992, "Sunuş", Ankara 1999, s. V-VI. "Kıbrısın Alınmasından Sonra Adaya Yapılan İskanlar ve Kıbrıs Türklerinin Menşei", Rauf Denktaşa Armağan, Ankara 2000, s. 208-219 (Doç.Dr. M. Âkif Erdoğdu ile beraber). "Adana Tarihçesi", Efsaneden Tarihe, Tarihten Bugüne Adana : Köprübaşı, haz. Erman Artun-M. Sabri Koz, Yapı Kredi Yayını, İstanbul 2000, s. 10-17. "Osmanlı Döneminde Türkiyenin Nüfus Yapısı ve Aşiretler", Anadoluda ve Rumelide Yörükler ve Türkmenler Sempozyumu Bildirileri (Tarsus-2000), Ankara 2000, s. 137-144. "Kolonizasyon ve Şenlendirme", Osmanlı, Yeni Türkiye Yayınları, Cilt 4 (Ankara 1999), s. 581-586. Aynı yazı, Yeni Türkiye, Sayı 32 (Ankara 2000), s. 630-635. "Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti ve Balkanlar", I. Uluslararası Türkoloji Kongresi Bildirileri (Prizren 12-14 Aralık 1998), Ankara 2001, s. 29-37. "Atatürk ve Tarih", Hava Kuvvetleri Dergisi, Sayı 339 (Ekim 2001), s. 84-89. 69- "Realities Behind the Relacation", The Armenians in the Late Ottoman Period, Edited by Türkkaya Ataöv, Ankara 2001, s. 109-142. "Ermeni Meselesiyle İlgili Birkaç Rus Kaynağı", Yeni Türkiye, Ermeni Sorunu Özel Sayısı, cilt II/37 (Ankara 2001), s. 735-741. "Ermeni Tehciri", Ermeni İddiaları ve Türkiye Sempozyumu Bildirileri, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli 2001, s. 27-48. c) Kitap Tanıtımları : Xavier de Planhol, Les fondements géographiques de lhistoire de lIslam, Paris 1968, Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, Sayı 4-5 (İstanbul 1976), s. 347-355. Nasım Zia, Kıbrısın İngiltereye geçişi ve Adada kurulan İngiliz İdaresi, Ankara 1975, Tarih Dergisi, Sayı 30 (İstanbul 1976), s. 206-207. d) Kongre, Seminer ve Sempozyum 1- "Kuruluşundan Günümüze Bulgaristanda Türk Nüfusu", V. Milletlerarası Türkiye Sosyal ve İktisat Tarihi Kongresi, Marmara Üniversitesi, İstanbul 1989. "Osmanlılarda Haberleşme Teşkilatı", Marmara Üniversitesi-Türk Tarih Kurumu seri konferansları, Ocak 1989. "Bulgaristanda Türk Nüfusu", Bulgaristanda Türk Varlığı Sempozyumu, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Merkezi, 22 Haziran 1989. "Batı Trakya Türkleri", Marmara Üniversitesi-Türk Tarih Kurumu seri Konferansları, Aralık 1991. "Osmanlı Döneminde Kıbrısta İskan Politikası", Kıbrısın Dünü-Bugünü Uluslararası Sempozyumu, Kıbrıs, 28 Ekim-1 Kasım 1991. "Osmanlı Arşivinin Ukrayna ve Dünya Tarihi Açısından Önemi", Osmanlı İmparatorluğu ve Ukrayna Kongresi, Kiev, 20-26 Ekim 1991. "Les Recent Developpements Archivistiques en Turquie et Les Archives Ottoman" (Türk Arşivciliğinde son gelişmeler ve Osmanlı Arşivi), V. Osmanlı Çalışmaları Sempozyumu, Centr dEtudes et de Recherches Ottoman, Morisques, de Documentation et dInfomation (CEROMDI), Tunis-Zaghouan, 25-29 şubat 1992. "Osmanlı İdaresinde Yemen ve Osmanlı Arşivi", Sana-Yemen, 8 Ocak 1992 (Arşivlerarası işbirliği için özel davette Sana Üniversitesinde Konferans). "Cevdet Paşa", Türk Tarih Kurumu Konferansları, Ankara, 13 Nisan 1995. "Kanuni Döneminde Osmanlı Devletine Genel Bir Bakış", Kanuni Sultan Süleymanın Doğumunun 500. Yıl Paneli, Trabzon, 26-28 Nisan 1995. "Osmanlı Belgelerine Göre Türk-Etrak, Kürd-Ekrad Kelimeleri Üzerine Bir Değerlendirme", VII. Uluslararası Osmanlı İmparatorluğunun Sosyal ve Ekonomik Yapısı Sempozyumu, Almanya/Haidelberg, 24-30 Nisan 1995. "Osmanlı Kaynaklarında Nahçıvan", Uluslararası Kaynaklarda Nahçıvan Sempozyumu, Nahçıvan, 10-14 Temmuz 1996. "Otlukbeli Savaşının Türk Tarihindeki Yeri", Otlukbeli Savaşının Yeri ve Önemi Sempozyumu, Erzincan, 11-12 Ağustos 1996. "Osmanlı Döneminde Kıbrısta İskan Politikası", XII. Osmanlı Öncesi ve Osmanlı Araştırmaları Komitesi Sempozyumu, Çek Cumhuriyeti/Prag, 9-13 Eylül 1996. "Türk Tarih Kurumu ve Balkan Araştırmaları", Tarihte ve Güney-Doğu Avrupa : Balkanolojinin Dünü, Bugünü ve Sorunları Uuslararası Sempozyumu, Ankara, 13-14 Kasım 1996. "Türk tarihinin meseleleri ve Türk Tarih Kurumu", Türk Tarihinin Meseleleri Sempozyumu, Kazakistan/Türkistan, 20-28 Mayıs 1997. "Osmanlı Devletinin Doğu Politikası ve Şah İsmail", Şah İsmail ve Onun Devri Uluslararası Konferansı, Azerbaycan/Bakü, 22-27 Eylül 1997. "Osmanlı Döneminde Buhara Hanlığı ve Buhara Elçileri", İnsanlığın Üçbin Yıllık Bilimsel ve Kültürel Mirası Uluslararası Sempozyumu, Özbekistan/Hive, 18-20 Ekim 1997. "Türkiye İle Bosna-Hersek İlişkilerinin Tarihi ve Kültürel Boyutu", Türkiye Bosna-Hersek İlişkileri Konferansı, Saraybosna, Zenitsa, 23-27 Kasım 1997. "Batı Türklerinin Dünya Medeniyetine Kazandırdıkları", Türk Medeniyeti : Tarih, Bugünü ve Gelişme Perspektifleri Konferansı, Kazakistan/Almaatı, 21-23 Mayıs 1998. "Türkiyede Tarih Araştırmaları ve Türk Dünyasıyla İlişkisi", Halkların Birliği ve Ulusal Tarih Yılı Toplantısı, Kazakistan/Almaatı, 2-6 Temmuz 1998. "Osmanlılarda Yönetim", Tarih Boyunca Türklerde Devlet ve Cumhuriyet Ulusal Sempozyumu, Ankara, 23-24 Kasım 1998. "Osmanlı Devletinde İdarî ve Toplumsal Gelişmeler ve Bunun Türk Dünyası Açısından Değerlendirilmesi", Osmanlı Devletinin 700. Yıldönümü Sempozyumu, Kırgızistan/Bişkek, 29 Ekim-3 Kasım 1999. "Osmanlı Devletinin Kimliği ve Devlet Anlayışı", Osmanlı İmparatorluğunun 700. Yıldönümü Sempozyumu, Almanya/Berlin, 12-14 Kasım 1999. "Türkiye Türkmenleri", V. Dünya Türkmenleri Konferansı, Türkmenistan/ Aşkabad, 22-30 Aralık 1999. "Osmanlı Devletinin Rumeli İskanıyla İlgili Toponomik Bir Değerlendirme", Balkanlarda İslam Medeniyeti Uluslararası Sempozyumu, Bulgaristan/Sofya, 21,23 Nisan 2000. "Osmanlı Deniz Yolları ve Fonksiyonları", XIV. CIEPO Kongresi, İzmir, 18-22 Eylül 2000. "Tarih Boyunca Türkmenlerde İnsana Verilen Önem ve İnsanî Değerler", Cultural Heritage of Turkmenistan : Inner Origins and Present Perspective Uluslararası Konferansı, Türkmenistan/Aşkabad, 10-13 Ekim 2000. "Osmanlı Arşivi", Türk-Moldova Ortak Tarihini Araştırma Sempozyumu, Moldova/Kişinev, 6-8 Kasım 2000. "Bir Türkmen Devleti Olarak Osmanlı Devleti Tarihinin Kaynakları", Türkmenistan Daimî Tarafsızlık : Millî Kökler ve Uluslararası Önemi Kongresi, Türkmenistan/Aşkabad, 8-11 Aralık 2000. İDARÎ GÖREVLERİ 1- 5 Şubat 1986 tarihinden itibaren Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesinde Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Tarih Anabilim Dalı Başkanlığını yürütmektedir. 2- 14 Temmuz 1989 yılından 17 Aralık 1990a kadar Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı yaptı. 3- 17 Aralık 1990dan 1 Mart 1992 tarihine kadar Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdür Yardımcılığına getirildi. Bu müddet içinde Genel Müdürlüğü vekaleten yönetti. 4- 26 Ağustos 1992de Rektör Yardımcısı oldu. 5- 23 Ekim 1992den itibaren Rektör vekili oldu (Rektörün vefatı dolayısiyle) 6- 23 Kasım 1992de Rektör yardımcısı oldu. 7- 21 Eylül 1993 Türk Tarih Kurumu Başkanı oldu. Anahtar Kelimeler:Yusuf Halaçoğlu biyografisi,Yusuf Halaçoğlu hayatı,Yusuf Halaçoğlu özgeçmişi, Yusuf Halaçoğlu geçmişi |