 |
|
Mustafa Kemal Atatürk1.CUMHURBAŞKANI GÖREV SÜRESi 29 EKİM 1923 10 KASIM 1938 1881 yılında Selanikte doğdu. İlk öğrenimini ve askerî öğrenci olarak orta öğreniminin bir kısmını Selanikte yaptı. Manastır Askerî Lisesini bitirdi.1902 yılında Kara Harp Okulundan, 1905 yılında Harp Akademisinden mezun oldu.Orduda çeşitli vazifeler aldı. 1913 yılında Sofyada Ataşe Militer olarak bulundu. Birinci Dünya Harbi sırasında, Çanakkale Muharebelerinde, Tümen Komutanı olarak görev yapıı. 1916 yılından itibaren, Doğu ve Güney cephelerinde Kolordu ve Ordu Komutanlığı yaptı. Bitlis ve Muşu düşman işgalinden kurtaran kuvvetlerin başındaydı. Filistin ve Suriye cephelerinde görev aldı. Mondros Mütarekesinden sonra Sevr Anlaşması hükümlerine dayanılarak ülkenin yabancılar tarafından işgali üzerine, son Osmanlı padişahı Vahdettin Han tarafından Anadoluya gönderildi.19 Mayıs 1919da Samsuna çıkarak Türk millî mücadelesini başlattı.Amasya Genelgesi, Sivas ve Erzurum Kongrelerini topladı. Askerî görevlerinden istifa ederek 23 Nisan 1920de Ankarada Türkiye Büyük Millet Meclisini topladı. Meclis Başkanı seçildi.5 Ağustos 1921de Başkomutanlık görevini üstlenerek Anadolunun Yunan işgalinden kurtarılması için mücadeleye devam etti. Sakarya Meydan Savaşını kazandı. 19 Eylül 1921de Meclis tarafından kendisine Mareşal ve geleneksel Gazi ünvanı verildi. 26 Ağustos 1922de işgalci Yunan kuvvetlerine karşı Büyük Taarruzu başlattı. Beş gün sonra 30 Ağustos 1922de de Başkomutanlık Meydan Savaşı nı kazanıldı.Lozan Barış Konferansından sonra, 11 Ağustos 1923de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yeniden Başkan olarak seçildi. 9 Eylül 1923de kurduğu Cumhuriyet Halk Partisinin Genel Başkanlığı na seçildi. 29 Ekim 1923de Cumhuriyetin ilan edildiği gün, Türkiye Cumhuriyetinin ilk Cumhurbaşkanı oldu. Dört dönem üst üste seçildi.10 Kasım 1938de öldü. ESERLERİ Atatürkün Özel Mektupları Mustafa Kemal Atatürk Kaynak Yayınları / Siyasal Tarih ve Türkiye Dizisi "Atatürkün Özel Mektupları", ilk kez Sadi Borak tarafından derlenmiştir. 1961 yılında ilk basımı yapılan eser, kısa sürede tükenmiş, 1970te ikinci ve 1980de üçüncü basımı yapılmıştır. İlk basımı 42, ikinci basımı ise 80 mektubu kapsayan eser, üçüncü ve elinizdeki dördüncü basımında 157 mektubu içermektedir. Atatürkün bu mektupları, yaşadığı dönemin ve içinde bulunduğu siyasal ve toplumsal olayların birer aynası gibidir. Ayrıca Atatürkü tüm yanlarıyla bu mektuplarda bulmak da mümkündür: Sevgileri, tutkuları, hatta kıskançlıklarıyla... Mektuplar, tarihimiz ve Atatürkün biyografisiyle ilgili birçok materyali de içermektedir. Bu eserde yer alan mektuplar, öyküleriyle birlikte birçok olayı aydınlığa kavuşturmaktadır. Yakın tarihimizin kimi olayları belge ve bilgi yetersizliği nedeniyle tarihimize yanlış olarak yansımıştır. Kimi olaylar da aynı nedenle birtakım gerçek dışı varsayımlar üzerine kurulmuştur. Bunlar arasında kasıtlı olarak saptırılan olaylar da vardır: Fevzi Çakmakın Anadoluya geçişi, Sovyet yöneticileriyle yazışmalar, Ardahan Milletvekili Hilmi ve Ali Galip olayları vs... "Atatürkün Özel Mektupları", yakın tarihimizin bilinmeyen ya da az bilinen kimi olaylarını açıklığa kavuşturmuş olması bakımından her zaman başvurulması gereken kaynak bir yapıt niteliğindedir. Atatürk Konuşuyor "Nutuk Öncesi" Mahmut Soydan, Falih Rıfkı Atay Tekin Yayınevi Bu kitap için anılarını kağıda döken Falih Rıfkı Atay ve Mahmut Soydana Atatürkün özel demeci "Benim anlattıklarım ve anlattıklarımı değerlendirmek için size verdiğim belgeler okunduktan sonra, bütün Türk milletini, özellikle Türk aydınlarını vicdan ve fikir hesaplaşmasına çağırmak isterim. "Anılar" diye size anlattığı bu hikayelerin, zamanımıza kadar birtakım Devlet büyüklerinin anılarını yayımlamak sevdasına benzer bir eğilimden doğmuş olduğunu sanmayınız. Eğer ben, bu gerçekleri size söylüyorsam ve milletimize ulaştırıyorsam, elbette bundan, büsbütün başka bir amacım vardır. Bu amaç ne olabilir?... Bunu burada açıklayamam. Fakat benim tasarladıklarımı, düşüncelerimi içtenlikle ulaştıran bu yazılar okunduktan sonra, kuşku duymam ki milletim, kendi kendine durumu öğrenecek, değerlendirebilmek için gerekli belgelere sahip olacaktır. Dediklerimi, olaylar eylemlerle kanıtlamamış olsaydı, bu sözlerimin kapsadığı gerçeği -güç anlaşılabilir düşüncesiyle-, bir zaman daha yayımlamakta ağır davranmaya belki gerek görürdüm." HAKKINDA YAZILANLAR Atatürkten Anılar Kemal Arıburnu İnkılap Kitabevi / Atatürk İle İlgili Kitaplar Atatürkün düşüncelerini ve kişiliğini ortaya koymak ve değişik yönleriyle anlatmak çabasını güderken, çok dar bir çerçeve içinde de olsa, Onu anlatanların da bu ortam içindeki yerlerine ve kişiliklerine de değinmiş bulunuyorum.Her anı ve izlenimin büyük bir değeri vardır. Uzun ve görkemli bir dönemin güçlü komutanları, tarihçileri, şairleri, yazarları, romancıları, müzisyenleri ve halk ozanları hep Onu anlatmaya, ressamları Onu çizmeye, heykeltraşları Onu yontmaya çalışmışlardır. Bu anlatılanlar, hep gönüldeki Atatürktür. Onu gönüllerinde duymayanlar, davasına baş koymayanlar, başlarını omuzlarının üzerinde bir yük gibi taşıyanlar Onu anlatamazlardı ki... Anılarla Mustafa Kemal Atatürk İsmet Kür Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları / Atatürk Dizisi İsmet Kür, "Yazın bir bütündür... Diyelim ki, bir ulu ağaçtır. Bu ağacın her dalında ürün vermiş olmaktan mutluyum." diyor. Yayınlanmış 17 kitabı ve bunların arasında 9 baskı yapmış olanları var. Yazarımızın kitapları, -hatta günlük gazetelerde yayınlanmı kimi makaleleri, köşe yazıları bile- daima ses getirmiştir. Yazılanların tümünde vurgulanan, İsmet Kürün kendine özgü sürükleyici, rahat yazış biçimi; alışılagelmişten biraz farklı, hatasız, ustaca kullandığı dil olmuştur. Psikolojik irdelemelerindeki etkileme gücü de, yazılarının, üstünde durulan başka bir özelliğidir. Atatürkten Anılar Kazım Özalp, Teoman Özalp Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları / Atatürk Dizisi ... 1930lu yıllarda çocuk yaşlarında olan, bugünün belirli yaş düzeyinin üzerindeki akranlarımdan bir kısmı, Atatürkü, bir kez uzaktan dahi görmüş olmayı, haklı olarak büyük bir mutluluk saymaktadırlar. Ben bu yönden gerçekten çok şanslı bir insanım. Babamın ona yakınlığı nedeniyle çok kereler Atatürkle beraber olabilmek şansına eriştim. Bu ülkede yaşayan herkes, eğer Atatürk ile ilgili bir anısı varsa, bunu milletine mal etmeyi bir görev saymalıdır. Bu nedenle, her ne kadar çocuk yaşlarımdaki anılar da olsa, bazıları, büyük dersler alınacak değerdedir. Anılarımı bu kitap içerisinde ikinci bölüm olarak yayınlamayı mutlu bir fırsat sayıyorum. Ailemizin elinde bulunan ve bazıları bugüne kadar hiç yayınlanmamış olan fotoğrafların, bu yayına bir katkı sağladığı inancındayım. Kitabın birinci bölümünü oluşturan babamın anılarında, kendi yazdıklarına aynen sadık kalınmış, ancak o devirde kullanılmakta olan Arapça kelimelerin bazıları, gençlerin daha iyi anlayabilmeleri için, bugün kullanmakta olduğumuz şekilde Türkçeleştirilmiştir. Belirli bir tarihten sonraki anılarda, soyadları ve kullanılmaya başlanmış bulunan yeni kelimeler kullanılmıştır... Atatürkün Avrasya Devleti İsmet Bozdağ Tekin Yayınevi Atatürkün gözünde Milli Misakın anlamı nedir? Milli Mücadelede, Sovyetlerden, ne zaman ve ne kadar yardım aldık? İrana 1923 yılında Uçak armağan ettik mi? Neden?... Enflasyonun yüzde 250lerde olduğu 1924 yılında 100.000 altın harcayarak: "Türkiyat Enstitüsü" kurduk, "Etnografya Müzesi"nin temellerini attık mı?.. Niçin?.. Dil Kurumu, Tarih Kurumunun kurulmasında gözetilen hedef nedir? Bu Hedefden Kim ve niçin saptı?.. Atatürk ve İnönü hangi fikirde çatıştılar?.. Kim haklı idi?.. Atatürk, İnönünün çocuklarına okumalarını sağlamak için mirasından pay ayırdı mı?.. Niçin?.. Atatürkün "Siyasi Vasiyeti" var mı?.. Neydi ve uygulanmasını kim önledi?.. Atatürk, kimin Cumhurbaşkanı olmasını istiyordu? Kim oldu?.. Bütün bu soruların cevapları, bu kitapta! Atatürkün Fikir Sofrası İsmet Bozdağ Tekin Yayınevi Atatürkün akşam sofralarına çok ilişildi; "Yaran sofrası" denildi; "Malum Zevat Sofrası" denildi; hatta "Sarhoş Sofrası" diyenler bile oldu. Bu kitap, Atatürkün akşam sofralarının gerçeğini, en sağlam kaynaklardan soruşturarak, onların verdiği bilgilerle yazılmıştır. Atatürkün en yakınlarından alınan her bilgi, aynı olayın görgü tanıkları ile pekiştirilmiş, hafıza yanlışları düzeltilmiş ve gerçeğe en yakın biçime dönüştürülmüştür. Atatürk sofralarını en iyi anlatan söz, yine Atatürkün sözüdür: "Hükümet Uyandı; Hadi Biz Artık Yatalım!" Hayat ve Hatıratım Rıza Nur Kendini Anlatıyor Rıza Nur, Abdurrahman Dilipak İşaret Yayınları / Belgelerle Yakın Tarih Dizisi Hayat ve Hatıratım Cilt: 3 Rıza Nur-Atatürk Kavgası Rıza Nur - Abdurrahman Dilipak İşaret Yayınları / Belgelerle Yakın Tarih Dizisi Atatürk ve Pietro Canonica Semavi Eyice Eren Yayıncılık Mustafa Kemal ve Corinne Lütfü Bir Dostluğun Öyküsü Melda Özverim Milliyet Yayınları "Çarşamba akşamı, sizinle geçirdiğim günün tatlı hatırasıyla İstanbuldan ayrıldım. Beni sizden uzaklaştıran tren tahmin ettiğim gibi 18.30da değil 17.20de hareket etti." "Şu anda Hotel Bulgariedeyim fakat bu otelden menun değilim, yarın değiştirmeyi düşünüyorum." "Ertesi gün şehirde kısa bir tur yaptım. Ekseriya sefarethanede, büromdayım ve çalışıyorum. Fethi Beyde başka bir şey yapmıyor." "İşte Arıburnunda İngilizlerle savaştayım. Düşmanın esaslı kuvvetini ezdim. Geri kalanı cesur kıtalarım tarafından sahile, donanmanın himaye ettiği bir noktaya sürüldü." Sınıf Arkadaşım Atatürk Okul ve Genç Subaylık Anıları Ali Fuat Cebesoy İnlilap Kitabevi / Atatürk İle İlgili Kitaplar Mustafa Kemali altmış yıl önce bir cuma akşamı tanımıştım. Harp Okulunda ve Harp Akademesinde sınıf arkadaşımdı. 1905 yılı başlarında birer Kurmay Yüzbaşı olarak şanlı Türk Ordusuna katıldık. Önce Suriyede Beşinci, sonra da Makedonyada Üçüncü Ordularda kurmay stajlarımızı birlikte yaptık. İttihat ve Terakki Cemiyetinde aynı safta bulunduk. Mücadelelerimiz ortaktı. Hürriyet hareketlerinde de birlikte çalıştık.Bu kitap, okul ve genç subaylık hayatımızın anılarını içine almaktadır. -Ali Fuat Cebesoy- Gazi ve Latife İsmet Bozdağ Tekin Yayınevi Atatürk, "Gazi Mustafa Kemal" günlerinde, İzmirde bir genç kızla tanıştı ve evlendi. 2 yıl, 6 ay, 4 gün birlikte yaşadılar. 25 Ağustos 1925 günü, Latife Hanım: "Latife Gazi Mustafa Kemal" olarak çıktığı İzmirden; sadece "Latife" olarak yine İzmire dönüyordu. Nasıl tanıştılar, nasıl yaşadılar, niçin ayrıldtılar? Bu konuyu çok insan yazmaya heveslendi. Başaramadılar. Çünkü Latife Hanım: "Özel hayatımdır, yayınlayamazsınız" diye girişimleri, mahkeme kararı ile durduruyordu. Biz, bütün kaynakları kullanarak bu kitabı yazdık ve Hürriyet Gazetesinde yayınladık. Latife Uşaklıgil yayını durdurma girişiminde bulundu: "Biz, sizin hayatınızı değil, Atatürkün evlilik hikayesini yazdık ve yayınladık" savunusu ile yayını sürdürdük ve bu yayın -kitap olarak- bugün elinizdedir.Bu kitabın bir başka özelliği daha var. Kitap, Atatürkün bütün özelliklerini: Tutalım, sigara içerken, ne zaman halka yaptığını, ne zaman yapmadığını; yatağına pijama ile mi, gecelikle mi girdiğine varıncaya kadar titiz bir gerçekçilikle saptanmış ve işlenmiştir.Bu kitapta: İnsan Mustafa Kemal var. Yaveri Atatürk’ü Anlatıyor Salih Bozok Doğan Kitapcılık İstanbul 2001 "Atatürkle birlikte yaptığım seyahetlere dair bazı defterde notlarım olduğu gibi, Atatürkün bana gönderdiği çok kıymetli mektupları vardır. Bunları neşretmek için benden satın almak isteyenler olmuştur, fakat Atatürk buna müsaade etmedi ve Bunları biz öldükten sonra neşretmek üzere çocuklarına miras bırak dedi. Ben de onun için hepsini muhafaza ederek size miras bıraktım". İşte Salih Bozokun bu mirası, ölümünün 60. yıldönümünde oğlu Muzaffer Bozok tarafından yayımlıyor. Esir aldığı Trikopise Napolyonu örnek gösteren... İzmirde kendisine diklenen İngiliz konsolosu odasından kovan... Annesinin mezarının başında ulusal egemenlik yemini eden bir Mustafa Kemal bulacaksınız. Tabiî Latife Hanımla evlenmelerinin ve boşanmalarının öyküsü, İnönü ile küslüklerinin içyüzünü, sofrada kopan kimi kavgaların ilginç ayrıntılarını ve Atatürkün hastalığının perde arkasını da... Cumhurbaşkanı Gazi M. Kemal Paşanın Sonbahar Gezileri Nuri Onat Çağdaş Yayınları / Tarih-Anı-Gezi-Olay Dizisi Devrim tarihimizdeki yeri çok önemli bir kitap bu. O yılların ünlü deyimi ile "Gazi" Mustafa Kemal Paşanın 1924 güzünde, uzun süren bir yurt gezisindeki söyleşileri, demeçleri ve söylevleri yanında, geziden izlenimler, içten coşkulu, sevgi dolu karşılama ve uğurlamalar, vurucu bir dille anlatılmış... Hümanist Atatürk Hamdi Ülkümen Çağdaş Yayınları İster günümüzde yaşasın ister tarihte yaşamış olsun, insanın sevdiği, saygı duyduğu, onu her anımsayışta heyecanlanıp mutlu olduğu insanlar vardır. Hamdi Ülkümen için Atatürk işte o büyük insandı. ... Yunus Nadinin de yakın dostuydu. Birlikte çalışmışlardır. Hamdi Ülkümenin bir devrim lisesi açması üzerine, onun eğitimciliği ve okulculuğu üzerine Yunus Nadinin Cumhuriyete yazdığı bir başyazıyı da bu kitapçığın sonunda bulacaksınız. Anahtar Kelimeler:Mustafa Kemal Atatürk biyografisi,Mustafa Kemal Atatürk hayatı,Mustafa Kemal Atatürk özgeçmişi, Mustafa Kemal Atatürk geçmişi |